TY - JOUR AU - Özcan, Aylin TI - Çeklerde İbraz Süresi ve Karşılığın Doğmamasının Hukuki Sonuçları: 5941 Sayılı Çek Kanunu ile Türk Ticaret Kanunu Arasındaki Çatışmanın Çözümü JO - Hukuk Dergisi PY - 2026 VL - 1 IS - 2 SP - 133 EP - 162 DO - 10.HUKUKDERGI/2026.2.05 UR - https://doi.org/10.HUKUKDERGI/2026.2.05 AB - Çek, Türk hukuk sisteminde hem bir ödeme aracı hem de bir kıymetli evrak olarak ikili bir niteliğe sahiptir. Türk Ticaret Kanunu (TTK) m. 796 vd. hükümleri çek üzerindeki temel düzenlemeyi yaparken; 5941 sayılı Çek Kanunu, karşılıksız çek bakımından hem hukuki hem de cezai sonuçları belirleyen özel bir rejim getirmiştir. Ne var ki TTK'da öngörülen ibraz süresi (görüldüğünde ödenecek çek için bir ay) ile 5941 sayılı Kanun'un öngördüğü karşılıksız çek prosedürü ve bu süreçteki yaptırımlar arasında uygulamada önemli bir gerilim doğmaktadır. Özellikle ibraz süresi sonrası muhataba ibraz edilen çekin nasıl değerlendirileceği, hak düşümünün hangi alacaklar yönünden geçerli olduğu, çek hamilinin müracaat hakkının hangi sınırlar içinde devam ettiği, doktrinde net bir mutabakata varılmamış konulardır. Bu çalışma, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin son beş yıllık içtihadı üzerinden ibraz süresinin işleyişine ilişkin uygulama haritasını çıkartmakta; cezai sorumluluğun (5941 m. 5) ibraz süresinden bağımsızlığı sorununu tartışmakta ve nihayet hukuki ve cezai sonuçların ayrılığını öne çıkaran iki sütunlu bir yorum çerçevesi önermektedir. ER -